Ketosis ninu malu - Wiwa ati Idena
Àwọn màlúù máa ń ní àrùn ketosis nígbà tí agbára bá pọ̀ jù nígbà tí wọ́n bá ń fún ọmọ ní ọmú. Màlúù náà yóò lo àwọn ohun tí ó wà nínú ara wọn, yóò sì tú àwọn èròjà olóró jáde. Àpilẹ̀kọ yìí ni a ṣe láti fún àwọn àgbẹ̀ wàrà ní òye tó dára jù nípa ìpèníjà ìṣàkóso ketosis.
Kí ni ketosis?
Àwọn màlúù wàrà máa ń lo agbára tó pọ̀ jùlọ láti ṣe wàrà. Láti lè máa tẹ̀síwájú nínú ṣíṣe èyí, màlúù kan gbọ́dọ̀ jẹ oúnjẹ púpọ̀. Lẹ́yìn tí ó bá ti bímọ, ìṣẹ̀dá wàrà gbọ́dọ̀ bẹ̀rẹ̀ kíákíá. Máàlúù náà ní ìtẹ̀sí láti máa fi ìṣẹ̀dá wàrà sí ipò àkọ́kọ́ nígbà gbogbo, kódà bí èyí bá jẹ́ ìnáwó agbára àti ìlera rẹ̀. Tí agbára tí oúnjẹ náà ń pèsè kò bá tó, màlúù náà yóò san án padà nípa lílo àwọn ohun ìní ara rẹ̀. Tí ìṣiṣẹ́ ọ̀rá bá pọ̀ jù, àwọn ara kétónì lè fara hàn. Nígbà tí wọ́n bá ti lo àwọn ohun ìní wọ̀nyí tán, àwọn kétónì a máa tú wọn sínú ẹ̀jẹ̀: ní ìwọ̀n díẹ̀, àwọn kétónì wọ̀nyí kò ní ṣe ìṣòro, ṣùgbọ́n nígbà tí a bá ṣe àwọn ohun ìní tó pọ̀ jù—ipò kan tí a mọ̀ sí ketosis—màlúù náà yóò dàbí ẹni pé kò ṣiṣẹ́ dáadáa mọ́, iṣẹ́ rẹ̀ yóò sì bẹ̀rẹ̀ sí í burú sí i.

Awọn okunfa ati awọn abajade ti ketosis ninu awọn malu
Lójijì, àwọn màlúù nílò agbára púpọ̀ lẹ́yìn tí wọ́n bá bímọ, nítorí náà, ó yẹ kí wọ́n ní oúnjẹ púpọ̀ sí i láti lè bá ìbéèrè yìí mu. Agbára púpọ̀ ló ṣe pàtàkì fún bíbẹ̀rẹ̀ àti láti máa ṣe ìtọ́jú ìṣẹ̀dá wàrà. Tí agbára yìí kò bá sí nínú oúnjẹ màlúù, yóò bẹ̀rẹ̀ sí í jó ọ̀rá ara rẹ̀. Èyí yóò tú àwọn ketones sínú ẹ̀jẹ̀: nígbà tí ìṣọ̀kan àwọn majele wọ̀nyí bá kọjá ààlà, màlúù náà yóò di ketonic.
Àwọn màlúù tí ketosis bá kàn kò ní jẹun tó pọ̀ tó, nípa jíjẹ oúnjẹ ara rẹ̀, oúnjẹ rẹ̀ yóò túbọ̀ dínkù, èyí yóò sì mú kí àwọn ipa búburú rẹ̀ dínkù.
Tí ìṣiṣẹ́ ọ̀rá ara bá pọ̀ jù, ó lè ju agbára ẹ̀dọ̀ lọ láti lo ọ̀rá náà, àkójọpọ̀ nínú ẹ̀dọ̀ yóò wáyé, èyí tí ó lè fa “ẹ̀dọ̀ ọ̀rá”. Èyí yóò fa ìṣiṣẹ́ ẹ̀dọ̀, ó sì lè fa ìbàjẹ́ títí láé sí ẹ̀dọ̀.
Nítorí náà, màlúù náà kò ní lóyún mọ́, yóò sì máa fara pa gbogbo onírúurú àìsàn. Màlúù tí ó ní àrùn ketosis nílò àfiyèsí púpọ̀ àti bóyá ìtọ́jú ẹranko.
Bawo ni lati ṣe idiwọ ketosis?
Gẹ́gẹ́ bí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àìsàn, ketosis máa ń ṣẹlẹ̀ nítorí pé ara kò bá dọ́gba. Máàlúù gbọ́dọ̀ fúnni ní agbára ju bí ó ṣe lè gbà lọ. Èyí fúnra rẹ̀ jẹ́ ìlànà déédé, ṣùgbọ́n nígbà tí a kò bá ṣe àkóso rẹ̀ dáadáa tí ketosis sì ṣẹlẹ̀, ó máa ń ní ipa lórí agbára àti agbára ẹranko náà lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Rí i dájú pé àwọn màlúù rẹ ní àǹfààní láti jẹ oúnjẹ tó dára, tó dùn, tó sì wà ní ìwọ̀n tó yẹ. Èyí ni ìgbésẹ̀ pàtàkì àkọ́kọ́. Jù bẹ́ẹ̀ lọ, o nílò láti ṣe àtìlẹ́yìn fún àwọn màlúù rẹ dáadáa nínú ìlera wọn àti ìṣiṣẹ́ calcium wọn. Rántí pé ìdènà máa ń dára jù àti ó rọ̀ jù ìwòsàn lọ. Máàlúù tó ní ìlera máa ń jẹ oúnjẹ púpọ̀, ó lè mú wàrà pọ̀ sí i, yóò sì ní ìlera tó pọ̀ sí i.
Kọ́ bí a ṣe lè ṣe ìrànlọ́wọ́ fún agbára ìdènà àrùn àwọn màlúù tí wọ́n wàrà àti bí a ṣe lè mú kí ìṣiṣẹ́ kálísíọ́mù ṣiṣẹ́ dáadáa nípa bíbí ọmọ, èyí tí ó lè mú kí àwọn màlúù wàrà ní ìlera tó dára, tí ó sì ń mú kí wọ́n ní èso tó dára jù.

Awọn aami aisan ati idanwo ti ketosis
Àwọn àmì àrùn ketosis máa ń jọ ti ibà wàrà oníṣègùn nígbà míì. Máàlúù náà máa ń lọ́ra, ó máa ń jẹun díẹ̀, wàrà náà máa ń fúnni ní wàrà díẹ̀, ìbímọ sì máa ń dínkù gidigidi. Ó ṣeé ṣe kí òórùn acetone wà nínú èémí màlúù nítorí àwọn ketones tí wọ́n tú jáde. Ohun tó ṣòro ni pé àwọn àmì náà lè hàn gbangba (ketosis oníṣègùn), ṣùgbọ́n ó tún lè hàn gbangba (ketosis oníṣègùn).
Ṣàkíyèsí dáadáa láti mọ ìyàtọ̀ láàárín ketosis àti (sub) clinical milk fever, àwọn àmì àrùn náà lè jọra nígbà míì.
Nítorí náà, ó ṣe pàtàkì láti lo àwọn ìwọ̀n tó yẹ láti fi mọ ketosis àwọn màlúù tí wọ́n wàrà ní àkókò tó yẹ. A dámọ̀ràn láti lo ọ̀nà pàtàkì láti fi mọ ketosis fún àwọn màlúù tí wọ́n wàrà láti fi mọ ketosis:YILIANKANG ® Eto Abojuto Pupọ-Ẹranko Ketone ati Awọn IgiA kà ìṣàyẹ̀wò ìpele BHBA (ß-hydroxybutyrate) nínú ẹ̀jẹ̀ sí ọ̀nà tí a fi ń ṣe àyẹ̀wò ketosis nínú àwọn màlúù tí wọ́n wàrà. A ṣe àtúnṣe pàtó fún ẹ̀jẹ̀ màlúù.
Ni ṣoki, awọn ilọsiwaju tuntun ti imọ-ẹrọ lori oko lati ṣe abojuto ketosis ti jẹ ki ọpọlọpọ awọn aṣayan wa lati ṣe iranlọwọ ni ṣiṣe ayẹwo ketosis rọrun ati yarayara.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kejìlá-09-2022
